Kısırlıkta doğru bilinen yanlışlar

Halk arasında ileri yaşta görülecek kabakulağın kısırlığa yol açabileceği söylenir. Doğru mu?

Hayır, kabakulak yapısal bozukluğa sebebiyet vermez. Ama özelikle ergenlik çağına gelmiş bir kişi kabakulağa yakalanırsa bu durum yumurtalık ya da testislerde harabiyete sebep verir. Yoksa tüplerin tıkanması gibi yapısal bir bozukluğa yol açmaz.

Erkeklerde, kısırlığa yol açan yapısal bozukluklar nelerdir?

Bazı erkeklerin sperm kanallarında doğuştan tıkanıklık olur. Her ne kadar testislerde sperm üretilse de sperm hücreleri tıkanıklık nedeniyle kanala çıkamaz. Bu kişilere, öncelikle sperm üretimi olup olmadığını kontrol etmek için kan testi yapılır. Eğer sperm üretimi varsa testisten küçük bir iğne ya da kesi yardımıyla sperm hücreleri alınıp tüp bebek uygulamasında kullanabilir.

Yenidoğan erkek bebeklerde inmemiş testislere dikkat!


Çocukluk döneminde yapılan bazı aşıların ileride kısırlığa yol açacağı düşünülür. Doğru mudur?

Çok net bir şekilde biliyoruz ki bazı hastalıkların önlenmesinde aşı çok önemli rol oynuyor. Şu ana kadar hiçbir aşının kısırlığa yol açtığı kanıtlanmadı. Bazı aşıların yan etkileri olabilir ancak unutulmamalı ki bu aşıların önlediği hastalıklar ölümcül bile olabiliyor. Tetanozdan tutun da, difteri veya kabakulak aşısına kadar. Bu nedenle çocukluk döneminde bu aşıların mutlaka yapılması gerekir.

Çocukluk döneminde ileride kısırlık oluşumunu önlemek için ailelerin nelere dikkat etmesi gerekiyor?

Özellikle yenidoğan erkek bebeklerde aileler, bebeğin testislerinin inmiş olmasına dikkat etmeli. Çocuk doktorları bu kontrolü zaten yaparlar. Ancak testislerin inmesi için kısa bir süre vardır. Bazen kasık kanallarında takılı kalabilirler. Testisler o şekilde durursa ve geç inerse erkek kısırlığına neden olur. Bu durum sperm üretimini tamamen durdurabilir. Dolayısıyla erkek bebeklerde bunun kontrolü çok önemlidir. Çok basit birkaç ilaç ile testislerin inmesi sağlanabilir. Bunun yanı sıra tarım ve böcek ilaçları gibi bazı tehlikeli maddelerden, çocukluktan itibaren kaçınmak gerekir. Çünkü bu ilaçlara maruz kalmak hem erkek hem de kız çocuklarında kısırlığa yol açabilirler.

Bunun gibi çocukluktan itibaren görülen kısırlıklar ileride tedavi edilebiliyor mu?

Testislerin inmemesine bağlı kısırlığın tedavisi hemen hemen olanaksızdır. Bu kişide çok şanslıysa birkaç sperm bulunabilir. Ama sperm üretimi tamamen durduysa bunu yeniden canlandırmak olanaksızdır.

Aşırı sıcak banyolar kısırlığa neden olabiliyor

Tedavilere ya da çevresel zehirlere maruz kalmanın yol açtığı kısırlık iyileştirilebilir mi?

Çevresel zehirlere, radyasyona veya kemoterapiye bağlı olarak oluşan kısırlıkların da maalesef tedavisi yoktur. Bunların genellikle geri dönüşü olmaz. Örneğin çocuk yaşlarda kanser tedavisi görülecekse muhakkak koruyucu bazı ilaçların da kullanılması tavsiye edilir. Ergenlik çağını geçtiyse bu kişinin spermi ya da yumurtası dondurularak saklanabilir.