Kısırlıkta doğru bilinen yanlışlar

Erkeklerde doğurganlığı olumsuz etkileyen en önemli sorunlardan birisi de sperm hızının az olması. Bunun nedeni nedir?

Spermlere baktığımızda üç özelliği analiz ederiz. Birincisi spermin sayısıdır. Normalde bir erkeğin menisinde mililitre başına 20 milyonun üzerinde sperm olması gerekir. Hareketlilikte ise ileri doğru ve hızlı hareket eden spermlerin, yüzde 50’nin üzerinde olmasını isteriz. Hareketliliği etkileyen en önemli faktörlerden birisi de testisteki ısıdır. Normalde testislerin ısısının, vücudun ısısından bir derece daha az olması gerekir. Bazen varikosel dediğimiz yani testise giden ve gelen toplardamarlarda varis oluşması testis ısısını artırır. Bu durum spermlerin hareketliliğini azaltabilir. Bu kişilerin mutlaka bir ürolog tarafından tedavi edilmesi gerekir. Spermlerde incelediğimiz üçüncü özellik de şekilsel yapılarıdır. Sperm hücrelerinde aslında şekilsel bozukluk çok görülür. Biz yaptığımız incelemelerde spermlerin en az yüzde dördünün şekilsel olarak normal olmasını isteriz. Şekilsel bozukluğu olan sperm hücre adedinin bundan fazla olması ciddi bir sorunun olduğunu gösterir. Ancak onun da tedavisi oldukça zordur. Böyle bir durumda normal olan sperm bulunarak mikroenjeksiyon yöntemiyle yumurtaya enjekte edilerek normal bir döllenme sağlanabilir.

Sperm hareketliliğini artırmak için ilaçlar kullanılıyor mu?

Varikosele bağlı durumlarda ameliyat gerekir. Ancak tedaviler ilaçlarla da desteklenebilir. Bu tür sorunu olan kişilerde aşılama tedavisi de uygulanabilir.
Bu yöntemde hareketli ve normal spermler konsantre bir hale getirilerek eşinin rahminin en üst noktalarına aşılanır. Böylece o sperm hücrelerinin kat etmeleri gereken mesafe kısaltılmış olur. Normal bir ilişkide spermin yarısından çoğu zaten vajinadan dışarı akar. Geri kalanın yüzde 80’i vajinanın asit ortamında yok olur. Geriye kalan spermlerin de 40 maraton koşusu mesafesinde ilerlemeleri gerekiyor ki yumurtayı bulup dölleyebilsin. Aşılama yöntemiyle, hem vajinadan dışarı akan hem de asit ortamında ölen spermler kurtarılıyor ve 40 maraton değil de 5-10 maraton koşmaları sağlanıyor. Böylece hamilelik şansı artırılıyor.

Spermlerin tek başına ilaçla hızlandırılması mümkün mü?

Sadece ilaç kullanımı çok etkili değildir. Ancak spermin hızlanması için, içine eklediğimiz bazı ilaçlar vardır. Bu ilaçlar, spermleri deney tüpünde hızlandırır. Ama insanın bir ilacı ağızdan alıp da spermlerinin hızlanmasını sağlayacak, geçerliliği kanıtlanmış bir ilaç yoktur.

Sperm hızını azaltan başka etkenler var mı?

Sigara kullanımı en önemli etkenlerden birisi. Çünkü sigara tüm organlarda olduğu gibi testiste de oksijen girişini azaltır. Damarlarda daralmaya neden olur ve uzun vadede sperm sayısı, hareketliliği ve şeklini etkiler. Aşırı miktarda alınan alkol, kafeinli içecekler de etkilidir. Diğer yandan erkeğin beslenmesinde sorunlar varsa spermin hareketliliği olumsuz yönde etkilenebilir. Yeterince çinko, selenyum gibi ana maddeler, E ve A gibi önemli vitaminlerin eksikliği erkeğin üreme fonksiyonlarını etkiler.

Erkeklerin, kısırlığa yol açan günlük hayatta yaptığı yanlışlar neler?

Örneğin çok aşırı sıcak banyolar, testislerin fazla ısınmasına neden olur. Çok sıcak hamamlar, jakuziler ya da testis ısısını artıracak bazı meslekler. Örneğin uzun yol şoförlüğü, fırıncılık, ocakçılık gibi.

Kadınların günlük hayatta yaptığı yanlışlar neler?

Kadınların yaptığı en büyük yanlışlardan birisi sigara içmek. Fazla alkol kullanımı, sağlıksız ve düzensiz yaşam, lüzumsuz ilaçların fazla kullanılması olumsuz yönde etkiler.