Ürolojik hastalıklarda dikkat edilmesi gereken bazı durumlar

Özel Kastamonu Anadolu Hastanesi Üroloji Uzmanı Op.Dr.Sadi Turkan, ürolojik hastalıklarda dikkat edilmesi gereken önemli hususları şöyle anlattı:

1- Yan Ağrıları : Özellikle sırt bölgesinde tek veya çift taraflı olabilen ağrıların şiddeti yansıttığı hastalığa göre farklı olabilir.

Taş düşürme ağrıları genellik ani başlar ve oldukça şiddetli olup, her yaşta görülebilir. Böbrek ve diğer iç organ tümörlerinin oluşturduğu ağrılar ise künt vasıflı olup, haftalar veya aylar boyunca giderek şiddeti artan ağrılardır.

Böbrek tümörlerinin yaklaşık % 35’inde ilk belirti yan ağrısı olabilir. Bel adalelerinin neden olduğu ağrılar ise mekanik özellikte olup, fiziki hareketle değişebilen ağrılardır.

2-İdrardan Kan Gelmesi : Ağrılı ya da ağrısız olabilir. Ağrısız kanamalar genellikle mesane ve böbrek tümörlerinin ön belirtisi olarak ortaya çıkabilir.

Böbrek tümörlerinin %50’si, prostat kanserlerinin %15’ i, mesane tümörlerinin ise % 85’ i idrarda kanama ile kendini gösterir. Özellikle yan ağrısı veya idrar borusunda oluşan ağrı ile olan kanamalarda öncelikle taş hastalığı düşünülmelidir.

İdrarda yanma ve zorlanma ile oluşan kanamalarda üriner sistem enfeksiyonları ve erkeklerde prostat hastalıklarının bir belirtisi olabilir.

3-İşeme Zorluğu : Özellikle 45 yaş üzeri erkeklerde öncelikle prostat hastalıklarını akla getirir. Belli bir zaman sürecinde oluşması bunu destekler. 60 yaş civarındaki erkeklerin %50’sinde prostat büyümesi görülmektedir.

Prostatın iyi huylu büyümesinde olduğu gibi prostat kanseri de aynı belirtilerle ortaya çıkabilir. Prostat kanserlerinin % 10’unda işeme zorluğu ilk belirti olabilmektedir.

40 yaş altındaki erkeklerde ise işeme zorluğu daha çok kronik prostatit hastalığını düşündürebilir. İşeme zorluğuna neden olan idrar borusu darlıkları ise her yaşta ve her iki cinste de görülebilmektedir. İdrarda yanma ile beraber olan işeme zorluklarında üriner sistem enfeksiyonları ön planda olabilir.

4-İdrar Kaçırma : Özellikle kadınlarda mesane sarkması, üriner enfeksiyon veya aşırı aktif mesane patolojisini akla getirir.

Erkeklerde ise prostat hastalıkları, enfeksiyonlar, nörolojik hastalıklar ön planda düşünülebilir. Şeker hastalığı da her iki cinste de idrar kaçırma semptomları oluşturabilir.

İdrar kaçırma, sıkışma tarzında (urgency) ya da gülme, hapşırma gibi (stres) faaliyetlerle olabilmektedir. Özellikle kadınlarda stres tip kaçırmanın tedavisinde cerrahi ön plandadır.

Aşırı aktif mesane rahatsızlığının tedavisinde ise medikal (ilaç) tedavi uygulanır.

5-Testislerde Şişlik-Ağrı : Özellikle genç erkeklerde ağrısız testiküler kitleler testis tümörlerini akla getirmelidir. Testis tümörlerinin % 25’i sadece ele gelen kitle ile hekime başvurmaktadırlar.

Ayrıca testis etrafında sıvı toplanması ile karakterize olan “hidrosel” de ağrısız şişme tarzında ve her yaşta olabilir. Bununla beraber sperm kanalı kistleri de aynı şekilde ağrısız kitle şeklinde fark edilmektedirler.

Orşit ve/veya epididimit diye tanımlanan testis dokusunun iltihabi hastalıklarında ise ağrı ile beraber şişlik ve hassasiyet vardır.

Testisin kendi etrafında dönmesi ile oluşan “testis torsiyonu” da aniden ve ağrı ile başalayarak testislerde ödem ve şişme oluşturabilir. Diğer taraftan kasık fıtıkları da testis bölgesinde şişlik tarzında belirti yapabilir. Bütün bu durumlarda “scrotal ultrasonografi” kolaylıkla yapılarak, tanı konulabilmektedir.