Yağınız kahverengi mi beyaz mı

Besinlerden alınan yağ; vücudun temek enerji kaynağıdır ve vücudumuzda çoğu trigliserit olarak adipoz dokuda tutulur. Vücutta yağ; derialtı ve depo yağlar ile öz (esansiyel) yağlar olarak iki şekilde depolanır. Deri altı yağlar vücudu saran derinin altındaki yağ tabakasıdır. Derialtı yağ tabakası (adipoz doku) olup vücut ısısının korunmasını sağlar ve vücuttaki yağ miktarının büyük çoğunluğunu oluşturur. Depo yağların ise toplanma bölgeleri yapısal, yöresel ve yapılan fiziksel aktiviteye göre değişmekle beraber, erkeklerde özellikle karın bölgesinde, kadınlarda kalçalarda bulunur.

Vücutta olması gereken minimum yağ miktarının üzerindeki yağlar depo yağına dönüşür. Kadınlarda yağ oranı yüzde 15-20, erkeklerde ise yüzde 10-12’dir. Depo yağlar (adipoz doku) kahverengi ve beyaz yağ dokusu olmak üzere iki çeşittir.

Kahverengi yağ deposu: Yetişkinlerde azdır, 10-13 yaşından sonra çoğu beyaz yağ karakterini alır. En büyük özelliği beyaz yağ dokusunda bulunmayan demir içeren sitokrom pigmenti içermesidir. Düzenli egzersiz ve iklime bağlı olarak kahverengi yağ aktivitesinin artabileceği belirtilir. Kahverengi yağlar canlılarda ısı üretici olarak bulunur, soğuğa karşı koruyucu ve yağ asitlerinin oksitlenmesi ile oluşan enerji ısı enerjisine dönüşür. ATP sentezi olmadan yüksek oranda ısı üretir. Böylece soğukta titreme olmadan ısı üretimi gerçekleşir.

Beyaz yağ deposu: Vücudun her yerinde bulunan beyaz, kılcal damar içermeyen yağ dokusudur. İçerdiği karoten nedeniyle rengi açık sarıdır. Vücuda enerji için trigliseritlerin parçalanması sonucu oluşan yağ asitleri, karaciğer ve kasa gelerek okside edilir. Şişmanlık var olan bu beyaz, yumuşak yağ dokusunun artması ile oluşur. Yağ hücrelerinin çapı ve miktarı 4-5 misli artabilir. Vücutta fazla yağ birikiminin nedeni çocukluk çağındaki hatalı beslenme ve eksik egzersizdir.

Vücut yağının yetersizliğinde:

Üşüme,

Yağda çözünen vitamin yetersizlikleri,

Çabuk hastalanma,

Hormonal dengesizlik,

Tansiyon bozukluğu oluşur.

Yağların görevleri:

Yağda çözünen vitaminlerin emilim ve taşınması,

Yüksek enerji kaynağı,

Elzem yağ asidinin vücuda alınması,

Soğuğa karşı vücut ısısının korunması,

Tokluk hissi vermesi

Destek görevi görmesidir.

Vücut yağının fazlalığında:

Vücut ısısının çabuk artması,

Kaslarda zayıflama,

Eklem deformitesi,

Şekil bozukluğu,

Şeker hastalığı,

Yüksek tansiyon,

Kemiklerde şekil bozukluğu,

Hormonal dengesizlik,

Çabuk yorulma,

Performans bozukluğu oluşur.


Selahattin DÖNMEZ
[email protected]