Andes virüsü enfeksiyonu, ölüm oranı yüzde 50’ye kadar çıkabilen hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna (HCPS) dönüştüğünde, erken dönemde sağlanan yoğun bakım desteği hayati önem taşıyor.
Bilim insanları, Andes virüsünün yeni bir tehdit olmadığını ve virüsün nasıl yayıldığına ilişkin uzun yıllardır çalışmalar yapıldığını belirtiyor. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü, mevcut durumun yeni bir COVID-19 pandemisine dönüşeceğine dair herhangi bir kanıt bulunmadığını vurguluyor.
Uzun süreli hantavirüs etkileri incelendi
COVID-19 sonrası ortaya çıkan “Uzun COVID” benzeri etkiler nedeniyle araştırmacılar, Andes virüsünün de uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açıp açmadığını incelemeye başladı.
Pontificia Universidad Católica de Chile araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, hantavirüs kardiyopulmoner sendromundan sağ kurtulan 21 hasta taburculuk sonrası 3 ila 6 ay boyunca takip edildi.
Araştırmada hastalar, hastalığın şiddetine ve ECMO adı verilen yoğun yaşam destek tedavisine ihtiyaç duyup duymadıklarına göre sınıflandırıldı.
Hastaların tamamında semptomlar sürdü
Araştırma sonuçlarına göre, hastaneden taburcu olduktan aylar sonra bile hiçbir hasta tamamen iyileşmediğini bildirdi.
21 hastanın tamamı en az bir kalıcı semptom yaşadığını belirtirken, kişi başına ortalama 11 ila 12 farklı belirti görüldüğü kaydedildi.
En sık bildirilen şikayetler arasında:
- Yorgunluk
- Hareket bozuklukları
- Saç dökülmesi
- Uykusuzluk
- Kaygı
- Hafıza sorunları
- Kabuslar
- Duyu bozuklukları
yer aldı.
Araştırmacılar, uzun süreli belirtilerin yalnızca ağır hastalarda değil, daha hafif vaka geçiren kişilerde de görüldüğünü vurguladı.
Günlük yaşama dönüşte zorluk yaşandı
Çalışmada, hastaların önemli bölümünün iş veya okul hayatına geri dönmekte zorlandığı belirtildi.
Yaklaşık her 5 hastadan 1’inin altı ay sonra bile işine veya eğitimine dönemediği aktarılırken, geri dönebilenlerde ise performans kaybı yaşandığı ifade edildi.
Bazı hastaların sosyal damgalanma yaşadığını aktardığı araştırmada, özellikle “kemirgen kaynaklı bulaş” korkusunun psikolojik baskı oluşturduğu belirtildi.
Uzmanlardan uzun vadeli destek çağrısı
Araştırmacılar, hantavirüs tedavisinde yalnızca akut dönemde hastayı hayatta tutmanın yeterli olmadığını belirterek, taburculuk sonrası fiziksel, psikolojik ve sosyal destek süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Uzmanlar, uzun süreli iyileşme süreci yaşayan hastalar için multidisipliner takip sistemlerinin önemine dikkat çekti.
