Josep Dalmau, Erdem Tüzün ve çalışma arkadaşları, 2007’de yayımladıkları 12 vakalık seride ağır beyin iltihabı geçiren hastaların örneklerinde ortak bir bulgu saptayarak bugün anti-NMDA reseptör ensefaliti olarak bilinen hastalığın tanımlanmasını sağladı. Hastaların antikorlarının sinir hücreleri arasındaki iletişimde görev alan NMDA reseptörüne bağlandığının tespit edilmesi, tıp dünyasında bağışıklık sistemi ile beyin arasındaki ilişkiyi gözler önüne seren kritik bir adım oldu.
Psikiyatrik Belirtiler ve Nöbetler Görülebiliyor
Annals of Neurology’de yayımlanan ilk serideki dokuz hasta davranış veya kişilik değişikliği, aşırı huzursuzluk ya da paranoid düşünceler gibi belirtilerle başvururken, diğer üç hastada ilk bulgu geçmiş olayları hatırlamakta güçlük çekilmesiydi. Altı hastanın psikiyatri uzmanlarınca değerlendirildiği ve beşinin psikiyatri servisine yatırıldığı süreçte, 11 hastada nöbet görüldü. Hastalığın ilerleyen seyrinde bazı hastalarda istemsiz hareketler ve bilinç düzeyinde azalma da gelişti.
Tümör İlişkisi ve Antikorun Hedefi
İlk serideki 12 hastanın 11'inde yumurtalıkta, birinde ise göğüs boşluğunda teratom saptandı. Sinir dokusu da içerebilen bu tümörlerin incelenmesi, tümör ile beyni etkileyen bağışıklık yanıtı arasındaki olası bağlantıya işaret etti. Araştırmacılar 2008'deki genişletilmiş seride antikorların asıl bağlanma noktasının GluN1 (NR1) alt birimi olduğunu belirledi. Bu antikorların sinir hücreleri yüzeyindeki reseptör sayısını azalttığı, antikorlar ortamdan uzaklaştırıldığında ise bu etkinin tersine döndüğü gözlemlendi.
Beyin-Omurilik Sıvısının Tanıdaki Önemi
Yeni başlayan davranış değişiklikleri ve psikiyatrik belirtiler farklı nedenlerle ortaya çıkabildiği için, bu tablolara nöbet, istemsiz hareketler veya bilinç düzeyinde azalma eşlik ettiğinde hekimler otoimmün ensefalit olasılığını değerlendiriyor. Tanı sürecinde klinik bulgular ve diğer olası nedenler ele alınırken, beyin-omurilik sıvısında GluN1'e karşı gelişen IgG tipi antikorların araştırılması kritik rol oynuyor çünkü bazı hastalarda bu antikorlar yalnızca beyin-omurilik sıvısında saptanabiliyor.


















































