Yeni bir araştırma, obezite ile yaşayan kişilerin enfeksiyon hastalıklarının ağır seyrine yakalanma olasılığının yüzde 70 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
The Lancet dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, grip, COVID-19, pnömoni ve gastroenterit gibi enfeksiyon hastalıkları nedeniyle hastaneye yatış veya ölüm riski, obeziteye sahip kişilerde belirgin şekilde artıyor.
Araştırmanın yazarı Solja Nyberg, Helsinki Üniversitesi’nden yaptığı açıklamada, “Obezite oranlarının dünya genelinde artması beklendiği için, obezite ile ilişkili enfeksiyonlardan kaynaklanan ölüm ve hastaneye yatış sayıları da artacak,” dedi.
Nyberg, ağır enfeksiyon riskini ve obeziteye bağlı diğer sağlık sorunlarını azaltmak için, sağlıklı beslenmeye erişim ve fiziksel aktivite fırsatlarını içeren, sağlıklı yaşamı destekleyen politikaların acilen uygulanması gerektiğini vurguladı.
Çalışmada Finlandiya’dan 67 binden fazla yetişkin ve İngiltere Biobank veritabanından 470 binden fazla yetişkinin verileri analiz edildi. Katılımcıların vücut kitle indeksleri (BMI) başlangıçta ölçüldü ve sağlıklı kilo, fazla kilo ve obezite olarak üç gruba ayrıldı. Obez kişiler daha sonra sınıf I (30–34,9 kg/m²), sınıf II (35–39,9 kg/m²) ve sınıf III (≥40 kg/m²) olarak sınıflandırıldı. Katılımcılar ortalama 13–14 yıl boyunca izlendi.
Araştırmaya göre, obeziteye sahip kişilerin hastaneye yatış veya enfeksiyon kaynaklı ölüm riski, sağlıklı kiloya sahip kişilere kıyasla yüzde 70 daha yüksek. Risk, vücut ağırlığı arttıkça düzenli olarak yükseldi; BMI ≥40 kg/m² olan kişilerde risk, sağlıklı kilodakilere göre üç kat daha yüksek bulundu.
Çalışmanın lideri Mika Kivimaki (University College London), “Obezitenin çok çeşitli enfeksiyon hastalıkları için bir risk faktörü olduğunu görmek, geniş biyolojik mekanizmaların rol oynayabileceğini gösteriyor,” dedi. Kivimaki, obezitenin bağışıklık sisteminin bakterilere, virüslere, parazitlere veya mantarlara karşı savunmasını zayıflatabileceğini, bunun da hastalıkların daha ciddi seyretmesine yol açabileceğini ekledi.
Araştırmacılar, obezite ile enfeksiyon riski arasındaki mekanizmaların doğrulanması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtti. Çalışma gözlemsel olduğundan, doğrudan sebep-sonuç ilişkisi kurulamıyor. Ayrıca BMI’ye dayalı analiz, yağ dağılımı veya metabolik işlev bozukluğu gibi diğer faktörleri tam olarak yansıtmıyor.
Küresel ölçekte bu ne anlama geliyor?
Araştırmacılar, sonuçlarda yer alan risk oranlarını obezite yaygınlığı ve enfeksiyon kaynaklı ölümlere ilişkin küresel verilere uyarlayarak, dünya genelindeki enfeksiyonla ilişkili ölümlerin yüzde 9 ila 11’inin obezitenin ortadan kaldırılmasıyla teorik olarak önlenebileceğini tahmin etti.
Yük ülkeden ülkeye büyük farklılık gösteriyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde enfeksiyon kaynaklı ölümlerin yüzde 25,7’si obeziteyle bağlantılı. Bu, en yüksek oran.
İspanya’da oran yüzde 21,2, İngiltere'de yüzde 17,4, Almanya’da ise yüzde 14,7.
En düşük yük Hindistan ve Çin’de; oranlar sırasıyla yüzde 9 ve yüzde 3,8.
Avrupa’da obezite
Avrupa genelinde obezite oranları yükseliyor.
AB verilerine göre Avrupa’da yetişkinlerin yaklaşık yüzde 17’si obez ve toplamda yüzde 51’i fazla kilolu; Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO) bu durumu "obezite salgını" olarak tanımlıyor.
DSÖ Avrupa Ofisi, yetişkin obezitesindeki artışı 2025’e kadar 2010 seviyelerinde durdurmayı hedefliyordu; ancak hiçbir Avrupa ülkesi bu hedefe ulaşamadı ve oranlar 1975’ten bu yana yüzde 138 arttı.
Bulaşıcı olmayan hastalıklara ilişkin 2022-2030 Eylem Planı’ndaki yeni hedefler arasında, çocukluk çağı obezitesinin durdurulmasının yanı sıra, 2030’a kadar ortalama VKİ’de göreli olarak yüzde 30’luk bir düşüş sağlanması da yer alıyor.
