Dünya genelinde milyonlarca kişiyi ilgilendiren diyabet (şeker hastalığı) yönetiminde, beslenme alışkanlıklarına dair katı ve kısıtlayıcı kurallar yerini sürdürülebilir ve kişiselleştirilmiş yaklaşımlara bırakıyor. Uzmanlar, diyabetli bireyler için tek bir “yasaklı gıda listesi” sunmak yerine; kan şekerini, HbA1c düzeyini, tansiyonu ve kolesterolü dengeleyen esnek ama kontrollü bir beslenme modeli öneriyor. İşlenmemiş, lif oranı yüksek gıdalarla oluşturulan bir tabak düzeni, glikoz dalgalanmalarını önlemenin anahtarı olarak kabul ediliyor.
Tabağınızda Bu Besinlere Daha Fazla Yer Açın
Diyabet yönetiminde kan şekerinin aniden yükselmesini engelleyen en önemli bileşenlerin başında lif (posa) geliyor. Yavaş sindirilen ve uzun süre tokluk sağlayan besinler arasında;
- Brokoli, ıspanak, lahana ve biber gibi nişastasız sebzeler,
- Elma, çilek, böğürtlen gibi düşük glisemik indeksli taze meyveler,
- Yulaf, esmer pirinç ve tam buğday gibi tam tahıllar,
- Mercimek, nohut ve fasulye gibi baklagiller,
- Somon ve uskumru gibi omega-3 zengini yağlı balıklar ile derisiz beyaz et ve yumurta öne çıkıyor.
Tüketimi Sınırlandırılması Gereken Besin Grubu
Tıp dünyası hiçbir gıdayı tamamen "düşman" ilan etmese de bazı besinlerin kan şekeri kontrolünü oldukça zorlaştırdığına dikkat çekiyor. Şekerli ve gazlı içecekler, beyaz ekmek, beyaz pirinç, rafine undan yapılan hamur işleri, işlenmiş et ürünleri, kızartmalar ve trans yağ içeren hazır paketli gıdaların tüketiminin olabildiğince sınırlandırılması tavsiye ediliyor.
Tek Bir Beslenme Modeli Yok: "Tabak Yöntemi" Hayat Kurtarıyor
Bilimsel veriler; Akdeniz tipi beslenme, DASH modeli ve bitki ağırlıklı beslenme gibi farklı modellerin doğru kurgulandığında diyabette yüksek başarı sağladığını doğruluyor. Beslenme düzeninde en pratik uygulama ise "Tabak Yöntemi" olarak öne çıkıyor. Buna göre tabağın yarısının nişastasız sebzelerden, dörtte birinin kaliteli protein kaynaklarından, kalan dörtte birinin ise tam tahıl veya kaliteli karbonhidratlardan oluşturulması öneriliyor.
Uzmanlar; yaş, kilo, hareket seviyesi ve kullanılan ilaçlara göre beslenme planının mutlaka kişiye özel kurgulanması gerektiğinin altını çiziyor.
