Dişi anofel sivrisineklerinin taşıdığı parazit nedeniyle ortaya çıkan sıtma, dünya genelinde halk sağlığını tehdit etmeyi sürdürüyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), sıtmayı "önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık" olarak tanımlıyor.
Her yıl 25 Nisan'da kutlanan Dünya Sıtma Günü'nün 2025 teması ise "Sıtmayı Ortadan Kaldırmak İçin: Şimdi Yapabiliriz ve Şimdi Harekete Geçmeliyiz" olarak belirlendi.
2024'te 282 milyon vaka görüldü
DSÖ'nün 2025 Dünya Sıtma Raporu'na göre, 2024 yılında dünya genelinde 282 milyon sıtma vakası tespit edildi. Aynı dönemde hastalık nedeniyle 610 bin kişi hayatını kaybetti.
Vakaların yaklaşık yüzde 94'ü Afrika kıtasında görüldü. Bölgede 265 milyon kişiye sıtma teşhisi konulurken, 579 bin kişi yaşamını yitirdi.
En büyük risk çocuklarda
Afrika'da sıtmaya bağlı ölümlerin yüzde 75'ini 5 yaş altındaki çocuklar oluşturdu. Hastalıktan en fazla etkilenen ülkeler ise Nijerya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Uganda, Etiyopya ve Mozambik oldu.
Dünya genelindeki toplam vakaların yaklaşık yarısı bu beş ülkede kaydedildi.
Avrupa'da yerli vaka görülmüyor
Avrupa'da 2015 yılından bu yana yerli sıtma vakası tespit edilmedi. Türkiye'de ise Sağlık Bakanlığının yürüttüğü çalışmalar sayesinde yerli sıtma enfeksiyonu sona erdirildi. 2010 yılından bu yana yalnızca yurt dışı kaynaklı vakalar bildiriliyor.
Korunma ve aşılama büyük önem taşıyor
DSÖ, sıtma riski bulunan bölgelerde ilaçlı cibinlik kullanımını, erken teşhis için sağlık kuruluşlarına başvurulmasını ve aşı uygulamalarını öneriyor.
Ekim 2023'te DSÖ, ilk sıtma aşısı RTS,S'nin ardından ikinci sıtma aşısı R21/Matrix-M'yi de kullanıma sundu. Aşı programları sayesinde 2000-2023 yılları arasında yaklaşık 2,2 milyar sıtma vakasının önlendiği tahmin ediliyor.
