Afrika kıtasını sarsan en tehlikeli salgınlardan biri olan ve "Bundibugyo" adı verilen nadir Ebola varyantına karşı tıp dünyasından umut verici bir hamle geldi. Oxford Üniversitesi Aşı Grubu, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ve Uganda’da yayılımı süren bu tehlikeli virüse karşı geliştirilen yeni bir aşının, insanlar üzerindeki ilk klinik denemesini resmi olarak başlattı. Bu çalışma, tıp literatüründe Bundibugyo varyantına karşı insan üzerinde gerçekleştirilen ilk klinik deney olma özelliğini taşıyor.
İlk Etapta 50 Gönüllü Üzerinde Denenecek
Doğrudan Oxford bünyesinde yürütülecek olan Faz I klinik çalışmasında, yaşları 18 ile 55 arasında değişen, sağlık durumu yerinde 50 yetişkin gönüllü yer alacak. Bu ilk aşamada araştırmacılar, aşının insan vücudundaki güvenliğini ve virüse karşı ne düzeyde bir bağışıklık yanıtı (antikor) geliştirdiğini mercek altına alacak. Oxford Aşı Grubu tarafından yapılan basın açıklamasında, denemelerin başlaması için gereken resmi düzenleyici incelemelerin tamamlanmak üzere olduğu ve önümüzdeki haftalarda katılımcılara ilk aşı dozlarının uygulanarak takip sürecine geçileceği belirtildi.
Gelişmeyi değerlendiren Salgınlara Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu'ndan (CEPI) Nicole Lurie, güvenli ve etkili bir aşı yolunda atılan her adımın kırılgan toplulukları koruma kapasitesini güçlendireceğini belirterek, Oxford'un bu adımını küresel mücadelede çok önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.
Afrika’da Yeni Çalışmalar Kapıda
Aşının klinik araştırma süreci sadece İngiltere ile sınırlı kalmayacak. Gerekli düzenleyici ve etik onayların tamamlanmasının ardından, salgının merkez üslerinden Uganda’da da ek klinik çalışmaların başlatılması için hazırlıklar sürüyor. Bu çalışmaların, Tıbbi Araştırma Konseyi/Uganda Virüs Araştırma Enstitüsü ile Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’nun Uganda Araştırma Birimi ortaklığında yürütüleceği açıklandı.
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Direktörü Jean Kaseya da bilimsel gelişmeyi memnuniyetle karşıladıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Salgından etkilenen ülkeler sahada var gücüyle mücadele ederken, en yüksek güvenlik ve denetim standartlarıyla yürütülen bu hızlı bilimsel ilerleme geleceğe dair umut veriyor. Erken aşama klinik denemeler bugün aktif salgınla karşı karşıya olan topluluklar için anında bir çözüm sunmasa da, hem mevcut hem de gelecekteki salgınları tamamen kontrol altına alacak araçların geliştirilmesinde kritik bir rol oynuyor."
Vaka Sayıları Endişe Verici Boyutta
Kongo ve Uganda sınırları içinde yayılmaya devam eden Bundibugyo salgını, tarihte kaydedilen en büyük Ebola dalgalarından biri olma yolunda ilerliyor. En son paylaşılan resmi verilere göre, KDC Sağlık Bakanlığı beş eyalette 1926 vakayı ve 702 ölümü doğruladı. Hemen sınır komşusu Uganda ise ikisi ölümle sonuçlanan 20 vakayı teyit ettiğini duyurdu. KDC yetkilileri, virüsün yayılma eğilimi nedeniyle başta başkent Kinşasa olmak üzere toplam 10 eyaletin şu an itibarıyla çok yüksek riskli bölge kategorisinde sınıflandırıldığını belirterek küresel desteğin önemine dikkat çekti.
