Hükümet, ‘katkı-katılım’, ‘ilaç katılım’ payı kesintileriyle sağlık hizmetini ücretlendiriyor

AKP hükümeti döneminde kamu hastanesi ve SGK anlaşmalı özel hastanelere giden yurttaştan ‘ilaç, reçete, muayene katılım payı’ ile ‘eşdeğer ilaç farkı’ adı altında çok sayıda kesinti yapılıyor. Özel hastanelerden katkı paylarının yanında bir de fark ücretleri alınıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu anlaşması bulunan özel hastanelerden sağlık hizmeti alan yurttaşlar, özellikle de emekliler çoğu kez bu kesintilerin farkına varmıyor. Yurttaşlar, hükümetin ‘Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın “sağlıkta yıkıma neden olduğunu” belirtti.

AKP’nin devrim niteliğinde olduğunu savunduğu ve özel hastanelerin kapılarını yurttaşlara açtığı söylemi, yurttaşların maaşlarından yapılan kesintilerle ortaya çıkınca gerçek geç de olsa anlaşıldı. Sağlık harcamalarının artması üzerine kısıtlamalara giden hükümet, özel-kamu fark etmeksizin “katkı-katılım payı, ilaç katılım payı, reçete katılım payı” ile yurttaşın cebinden bu açığı kapatmaya çalışıyor. Kamudan ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) anlaşması bulunan özel hastanelerden sağlık hizmeti alan yurttaşlar, özellikle de emekliler çoğu kez bu kesintilerin de farkına varmıyor. Sağlığın paralı hale geldiğini belirten yurttaşlar, “Hani sağlık hizmetlerine ulaşım ücretsizdi? Prim ödüyoruz, vergimizi veriyoruz, buna karşın bir de katkı/katılım, ilaç payı, reçete parası adı altında bir dünya para ödüyoruz. Parası olmayan sağlık hizmetine ulaşamayacak. Bu gerçeği geç de olsa fark ettik” dediler. Tabip odası üyeleri de hükümetin önce “sağlığı tüketim alışkanlığı” haline getirdiğini, ardından da paralı yaparak yurttaşı zor durumda bıraktığını kaydettiler.

Hükümetin 9 yıldan bu yana sağlık alanında yaptığı her düzenleme yurttaşları, hekim ve eczacıları daha da çıkmaza soktu. ‘Sağlıkta Dönüşüm Politikası’nın ilk adımı olarak SSK ve devlet hastanelerini Sağlık Bakanlığı çatısı altında birleştiren hükümet, ilacın serbest eczanelerden alınabilmesi ve özel hastanelere gidilebilmesinin yolunu açtı, kamu hastanelerindeki sevk sistemini kaldırdı, performansa dayalı ödeme sistemini getirdi.

Kamu ve SGK anlaşması bulunan özel hastanelere giden yurttaşlardan “ilaç katılım payı, eşdeğer ilaç fark payı, muayene katılım payı” adı altında kesintiler yapılmaya başlandı, anlaşmalı özel hastaneler A, B, C, D, E sınıfına ayrıldı ve bu hastanelere giden yurttaşlardan yüzde 70 ile yüzde 30 arasında fark ücreti alınmaya başlandı.

Sağlık hizmeti almak için her geçen gün daha çok ödeme yapan ve kesintilerle karşı karşıya kalan yurttaşlar, özellikle emekliler, maaşlarındaki yüksek miktarlarda kesintileri gördüklerinde şaşırdıklarını söylediler. Yurttaşlar, hükümetin ‘Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın “sağlıkta yıkıma neden olduğunu” belirterek, parası olmayanın sağlık hizmetine ulaşamaz hale geldiğini vurgulayıp “Vatandaş artık gerçeği görmeli, sağlık hizmeti paralı hale geldi” diyerek sağlık sistemini eleştirdiler.

Fatura yine yurttaşa

İstanbul Eczacı Odası Başkanı Semih Güngör, önümüzdeki günlerde ilaç ve sağlık hizmetlerine bugünkünden daha fazla katkı payı verilmesi ile karşı karşıya kalınabileceği uyarısında bulunarak “Bugüne de hasta katılım payı, muayene ücreti, ilaç fiyat farkı alınıyordu. Ama bugün başka bir şey daha vermeye başlayacak. Her zaman birinci basamak hizmetlerin ücretsiz olduğunu öne süren hükümet, birinci basamak olan aile hekimliği hizmetinden de bir katkı payı almaya başlayacak” dedi.

Milyonlarca reçetenin yüzde 60-70’inin aile sağlığı merkezlerinden çıktığını, buralardan da katkı payı alınmaya başlanmasının SGK için ciddi kaynak oluşturacağını vurgulayan Güngör, “Ayrıca 3 kalemi aşan reçetelerden 1 TL alınması da kaynağı arttıracak. SGK’nin yaptığı tasarruftan ziyade ticarettir” diye sordu.

SGK’nin geri ödeme listesindeki ilaçlar ile raporlu ilaçların kapsamını daraltabileceğini, raporların alınmasının zorlaştırılabileceğini, bunların da yine yurttaşın cebinden ilave katkı payları olarak çıkacağını anımsatan Güngör, uygulanan sağlık politikaları nedeniyle de eczacılar ile yurttaşların karşı karşıya kaldığını kaydetti.

Güngör, “Aile hekimliği ve kutu başına ilaçtan katkı payı almaya başladığımızda, hastalar ‘Bu nereden çıktı?’ diyecek ve sorumlusu olarak eczacıyı görecekler ve tartışmalar yaşanacaktır. Ayrıca katkı payları nedeniyle doktora gitmeden direkt eczaneye giderek ilaç alınması gündeme gelecek, gereksiz ve yanlış ilaç kullanılmaları da olacaktır” değerlendirmesini yaptı.

SİBEL BAHÇETEPE/Cumhuriyet