Kemoterapide saç dökülmesine ‘buz şapkası’

KEMOTERAPİ tedavisi, tümör hücrelerini yok ederken bedenimizde bulunan tüm hızlı bölünen hücrelere geçici olarak zarar veriyor. Prof. Dr. Gökhan Demir, saç folikülleri, kemik iliği ve sindirim sistemini örten mukoza hücrelerinin vücutta en hızlı çoğalan hücreler olduğuna dikkat çekiyor ve bu nedenle kemoterapi sırasında hastalarda geçici saç dökülmeleri, kan değerlerinde düşmeler ve ağız içi hassasiyetler gibi yan etkiler görülebildiğini söylüyor.

YÜZDE 40 AZALIYOR
Kemoterapi sırasında saçlı deriye uygulanarak kafa derisini soğutan “buz şapkaları”, damarların soğuğun etkisi ile kasılmasını sağlayarak kemoterapi ilaçlarının saç foliküllerine ulaşmasını göreceli olarak azaltıyor. Aynı prensiple kemoterapi sırasında ağızda buz emilmesinin de ağız yaralarını azalttığı gösteriliyor. Bu uygulama ile saç dökülmesinin önüne tam olarak geçilemese bile dökülme miktarı yüzde 30-40 oranında azaltılabiliyor. Prof. Dr. Gökhan Demir, buz şapkasının hastalara geçmişte de uygulandığını, dünyada ve ülkemizde ise son yıllarda yeniden güncellik kazandığını söylüyor. 5-6 yıl önce bu şapkayı yurtdışından kendi imkânlarıyla getiren hastalarda kullandıklarını söyleyen Prof. Dr. Demir, günümüzde Türkiye’de yeniden kullanılmaya başlandığına dikkat çekiyor.

"SAÇLARIM MEMEDEN ÖNEMLİYDİ"
Kemoterapi gördüğü sırada buz şapkasını kullanan 46 yaşındaki Hülya Smail, meme kanseri olduğunu şubat ayında öğrenmiş ve kısa süre içinde 2 ameliyat geçirmiş. İlkinde sağ memesi, ikincisinde ise lenf bezleri alınmış. Memesinin alınmasına çok üzülmeyen Hülya Smail, aynı duyguyu saçlarının dökülmesi konusunda yaşamamış. Saçlarının döküleceği gerçeğinin kendisini memesinin alınmasından daha fazla üzdüğünü söyleyen Smail, “Kemoterapi göreceğimi öğrendiğim zaman internette bir araştırma yaparak İsviçre ve İngiltere’de ‘buz şapkası’ kullanıldığını öğrendim ve tedavi göreceğim hastaneye bundan bahsettim. Hastane görevlileri, bir gün önce buz şapkası getirdiklerini söyleyip ‘İlk hastamız olur musunuz?’ dediklerinde çok sevindim. Şimdi her kemoterapi seansım sırasında buzlu şapkayı takıyor ve büyük moral kazanıyorum.”

AĞRI VE ACI YOK
Her hastaya uygulanabilir mi?
- Saçlı derisinde, başboyun bölgesinde hastalığı olmayan ve saç dökme özelliği yüksek kemoterapi rejimleri alan her hastaya uygulanabilir.

Uygulama nasıl?
- Buz şapkası, hastaya kemoterapi başlamadan yarım saat önce, seans bitiminden ise yarım saat sonraya kadar devam ettirildiğinde başarı oranı yükseliyor.

Ağrı-acı verir mi?
- Saçlı deride soğuğun etkisinin yarattığı his dışında ağrı ve acı hissedilmiyor.

CEYDA ERENOĞLU- GAZETE HABERTURK