28 Temmuz Dünya Hepatit Günü kapsamında hayati uyarılarda bulunan Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı ve Türkiye EKMUD Genel Sekreteri Prof. Dr. Aliye Baştuğ, viral hepatitlerin sessizce ilerleyen küresel bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkat çekti. Karaciğerde inflamasyona yol açan virüslerden özellikle Hepatit B (HBV) ve Hepatit C'nin (HCV) uzun yıllar belirti vermeden kronikleşebildiğini belirten Baştuğ, zamanında müdahale edilmeyen vakaların karaciğer yetmezliği, siroz ve karaciğer kanserine (HCC) dönüştüğünü ifade etti.
Bebeklikte Bulaşan Hepatit B'de Kronikleşme Riski %90’ın Üzerinde
Hepatit B ve C'nin temel bulaş kaynaklarının kontamine kan, steril edilmemiş enjektör/tıbbi malzemeler, güvensiz cinsel temas ile dövme, piercing, manikür gibi kuaför işlemleri olduğunu belirten Prof. Dr. Baştuğ, anneden bebeğe doğum sırasında gerçekleşen bulaşa dikkat çekti. Gebelik takibinin ve bebeğe ilk 12 saat içinde yapılacak aşı ile koruyucu serumun hayati önem taşıdığını vurgulayan Baştuğ, bebeklik döneminde kapılan Hepatit B'nin kronikleşme oranının yüzde 90'ın üzerinde olduğunu kaydetti.
Yanlış Algılar Dışlanmaya ve Teşhisin Gecikmesine Yol Açıyor
Toplumda hastalığın bulaşma yollarına dair ciddi bilgi eksikliği yaşandığını ifade eden Prof. Dr. Baştuğ, hepatitin el sıkışma, sarılma, aynı odada bulunma, ortak çatal-kaşık kullanımı veya tuvalet paylaşımıyla bulaşmadığının altını çizdi. Yanlış inanışlar yüzünden hastaların toplumdan dışlandığını ve bu korkuyla test yaptırmaktan çekindiklerini belirten Baştuğ, CDC'nin 18 yaş üzerindeki her birey için en az bir kez evrensel tarama yapılmasını önerdiğini hatırlattı.
"İlaç Kullanmıyorum Diye Takibi Bırakmayın"
Hepatit tanısı alan bireylerin semptomları olmasa dahi düzenli doktor takibini aksatmaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Aliye Baştuğ, hastalara şu uyarılarda bulundu:
- Düzenli Takip: "Semptomum yok" diyerek takipten çıkmak hastalığın siroza ilerlemesine yol açabilir.
- Alkol ve Bitkisel Ürün Uyarısı: Karaciğere zarar veren alkolden uzak durulmalı, aktarlardan alınan kulaktan dolma bitkisel karışımlar ve hekim danışılmadan parasetamol türevi ilaçlar kullanılmamalıdır.
- Bağışıklık Baskılayıcı Tedaviler: Geçmişte Hepatit B geçirip iyileşmiş kişiler dahi; kanser, romatizma gibi hastalıklar nedeniyle bağışıklığı baskılayıcı (immünsüpresif) tedavi alacaklarsa durumu mutlaka doktorlarına bildirmelidir.
Sağlık Bakanlığı'nın "Türkiye Viral Hepatit Önleme ve Kontrol Programı" kapsamında evlilik öncesi, gebelik ve risk grubu taramalarının kesintisiz sürdüğünü belirten Baştuğ, kan kardeşliği gibi tehlikeli geleneklere karşı da çocukların eğitilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
