Sosyal medya platformları Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta, çocukların ve gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkilediği iddiasıyla ABD tarihinin en kritik hukuki süreçlerinden biriyle yüzleşiyor. California eyaletinin Oakland kentinde görülecek davada, aralarında California, Colorado, Kentucky ve New Jersey’nin de bulunduğu 29 eyalet Meta’ya karşı ortak saf tutuyor.
Gençleri Bağımlı Hale Getirme ve Veri İhlali Suçlaması
Dava dosyasında Meta; genç kullanıcıları platformlarda bağımlı tutacak tasarımlar geliştirmek, gelişmiş teknolojilerle gençlerin dikkatini çekerek maddi kazanç sağlamak ve 13 yaş altı çocukların verilerini velilerinin bilgisi dışında toplayarak federal yasaları ihlal etmekle suçlanıyor.
Eyalet başsavcıları, toplamda 1,4 trilyon dolara kadar ulaşabilecek maddi tazminat talebinin yanı sıra platformların işleyişinde köklü reformlar yapılmasını istiyor. Talep edilen düzenlemeler arasında şunlar yer alıyor:
- Dopamin salgısını tetikleyen algoritma yapılarının değiştirilmesi,
- Görünüşü değiştiren yüz filtrelerinin kaldırılması,
- Otomatik video oynatma özelliğinin sonlandırılması,
- Geçici içerik (hikayeler) paylaşımının durdurulması,
- Çoklu hesap açılışının engellenmesi ve genç hesaplarında ebeveyn onayı şartı.
Emsalsiz Cezalar ve İflas Senaryoları
Daha önce benzer davalardan dolayı yüksek miktarlarda mali yükümlülüklerle karşılaşan teknoloji devinin, bu davayı da kaybetmesi halinde finansal açıdan büyük bir sarsıntı yaşayabileceği ifade ediliyor. Hukuk uzmanları, mahkemenin 1,4 trilyon dolarlık tavan cezayı tamamen uygulaması durumunda şirketin iflasa sürüklenebileceğini değerlendirirken, cezanın bu denli yüksek bir seviyede gerçekleşme ihtimalini ise düşük görüyor.
Meta tarafı ise yaptığı açıklamada iddiaları reddederek, ellerindeki kanıtların gençlerin güvenliğini desteklediklerini kanıtlayacağını savundu. Şirket, mahkemeye sunduğu dilekçede talep edilen yaptırım büyüklüğünün tüketici hakları tarihinde eşi benzeri görülmediğini kaydetti.
