Yaz aylarında artış gösteren orman yangınları, doğanın yanı sıra dumanı aracılığıyla insan sağlığını da ciddi biçimde tehdit ediyor. Uzmanlar, yangın dumanında bulunan ince partiküllerin (PM2.5) akciğerler vasıtasıyla doğrudan kana karıştığına ve kalp-damar sisteminde hasara yol açabildiğine dikkat çekiyor.
Standart Hava Kirliliğinden Daha Zehirli
Uluslararası saygın tıp dergilerinde yayımlanan araştırmalara göre, orman yangını dumanı standart şehir içi hava kirliliğine kıyasla çok daha zehirli bir yapıya sahip. Dumanın içerdiği partiküller damarlarda iltihaplanmayı ve pıhtı oluşumunu tetikleyerek; kalp krizi, felç (inme), ritim bozukluğu, ani kardiyak ölüm ve kalp yetmezliği riskini artırıyor. Araştırmalar, bu riskin trafik veya sanayi kaynaklı kirliliğe kıyasla neredeyse iki kat daha yüksek olduğunu ve yangın alanından yüzlerce kilometre uzaktaki yerleşim yerlerini dahi etkileyebildiğini gösteriyor.
Risk Grubundakiler İçin Hayati Önlemler
Özellikle yaşlılar, kalp hastaları, hipertansiyon ve diyabet tanısı bulunan bireyler ile astım hastalarının ekstra tedbirli olması gerekiyor. Uzmanlar dumanın görüldüğü veya hissedildiği bölgelerde şu önlemlerin alınmasını tavsiye ediyor:
- Mümkün olduğunca kapalı alanlarda kalınmalı, kapı ve pencereler kapalı tutulmalıdır.
- Dışarı çıkılması zorunlu hallerde yüze tam oturan FFP2 veya N95 tipi filtreli maskeler kullanılmalıdır.
- Araç kullanırken havalandırma sistemleri iç sirkülasyon konumuna getirilmelidir.
- Dışarıda yorucu fiziksel aktivitelerden ve egzersizlerden kaçınılmalıdır.
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı veya ani konuşma bozukluğu gibi semptomlar görüldüğünde zaman kaybetmeden acil sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
