Türkiye, halk sağlığı alanında bugüne kadar hazırlanmış en kapsamlı tütünle mücadele paketlerinden birine hazırlanıyor. Avrupa Birliği’nin “2040’ta tütünsüz nesil” hedefiyle uyumlu şekilde hazırlanan ve Sağlık Bakanlığı tarafından desteklenen 41 maddelik yasa taslağının kısa süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor.
Taslak, tütün kullanım alışkanlıklarını kökten değiştirmeyi hedeflerken, en dikkat çeken düzenleme 1 Ocak 2040 itibarıyla tüm tütün ürünlerinin satışının tamamen yasaklanması olarak öne çıkıyor.
Açık Alanlarda Sigara Yasağı
Düzenlemeye göre restoran, kafe ve pastanelerin açık alanlarında sigara içilmesine izin verilmeyecek. İşletmelerde yalnızca toplam alanın yüzde 10’u kadar “içme alanı” oluşturulabilecek ancak bu bölümlerde garson hizmeti verilmeyecek ve yiyecek-içecek servisi yapılmayacak.
Satış ve Kimlik Kontrolü
Taslakta sigara satışına ilişkin en önemli değişikliklerden biri de ödeme sistemlerinde olacak. Nakit satış tamamen kaldırılarak, yalnızca kimlik ve yaş doğrulaması yapan elektronik sistemler üzerinden satış yapılabilecek.
2040 Sonrası Tam Yasak Hedefi
Planlanan düzenlemeye göre 2040 yılından itibaren elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri ve tüm nikotin cihazları dahil olmak üzere her türlü tütün ürününün üretimi, satışı ve tüketimi tamamen yasaklanacak. Kurala uymayanlara ise 1 milyon ile 5 milyon TL arasında değişen ağır para cezaları uygulanması öngörülüyor.
Ağır Yaptırımlar Dikkat Çekiyor
Yasa taslağı, yalnızca yasakları değil ciddi yaptırımları da içeriyor. Çocuklara tütün ürünü satanlara 1 yıla kadar hapis cezası, yasak alanlarda sigara içen bireylere 5 bin TL idari para cezası, kurallara uymayan işletmelere ise 50 bin TL’den başlayan kademeli kapatma cezaları öngörülüyor.
Uzmanlardan Değerlendirme
Sağlık Bilimleri Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, dünya genelinde tütün ve nikotin ürünlerine karşı “oyunun sonu” stratejilerinin gündeme geldiğini belirterek hedef yılın daha erken olabileceğini ifade etti.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nazmi Bilir ise birçok ülkenin tütünsüz toplum hedeflerine yöneldiğini ancak Türkiye’nin henüz mevcut sigarasız ortam uygulamalarında bile tam başarı sağlayamadığını vurguladı.
