Gece uykuya geçişte zorlanmak veya sabahları dinlenememiş uyanmak günümüzde en sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında yer alıyor. Uzmanlar, uyku kalitesini artırmak için atılacak ilk adımın takviye veya ilaç kullanımı değil; uyku saatleri, akşam ışık maruziyeti, kafein yönetimi ve yatak odası ortamının düzenlenmesi yani "uyku hijyeni" olduğunu belirtiyor.
Desteklerin Kanıt Düzeyi Değişken, Alkol İse Uykuyu Bozuyor
Toplumda yaygın kullanılan melatoninin özellikle jet lag ve vardiyalı çalışmada fayda sağlayabileceği, ancak kronik uykusuzlukta düzenli kullanımına dair verilerin sınırlı olduğu ifade ediliyor. Magnezyum, papatya çayı ve kediotu (valerian) gibi doğal yöntemlerin uyku üzerindeki etkilerine dair klinik kanıtların henüz yetersiz kaldığını hatırlatan uzmanlar; alkolün ise uyku getiriyor gibi görünse de gecenin ilerleyen saatlerinde uyku mimarisini bozduğu uyarısında bulunuyor. Ayrıca "bitkisel" ürünlerin reçetesiz satılmasının tamamen zararsız oldukları anlamına gelmediği, bu ürünlerin karaciğer hasarı veya ilaç etkileşimleri yaratabileceği vurgulanıyor.
Kronik Uykusuzlukta İlk Seçenek: CBT-I
Haftalarca süren ve günlük yaşam kalitesini düşüren kronik uykusuzluk vakalarında tek başına uyku hijyeni veya takviyeler yeterli gelmiyor. Güncel tıp kılavuzlarında, yetişkinlerde kronik uykusuzluğun birinci basamak tedavisinde Uykusuzluk İçin Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT-I) öneriliyor. Sürekli devam eden uyku sorunlarında, horlama veya uykuda nefes kesilmesi gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık uzmanına başvurulması gerektiği belirtiliyor.
