Dünya genelinde çocukluk çağı aşılamasında koronavirüs pandemisi sonrasında başlayan iyileşme süreci devam etse de milyonlarca çocuk halen temel bağışıklama hizmetlerinin dışında kalıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve UNICEF’in 195 ülkenin verilerini analiz ederek hazırladığı Küresel Bağışıklama Tahminleri (WUENIC) raporu yayımlandı. Verilere göre, dünya genelinde yaklaşık 13,5 milyon çocuk "sıfır doz" grubunda yer alıyor. Bir önceki yıla kıyasla sıfır doz çocuk sayısında 750 binlik bir azalma sağlansa da toplam tablo pandemi öncesi 2019 seviyelerinin gerisinde kalmayı sürdürüyor.
"Sıfır Doz" Çocuk Ne Anlama Geliyor?
Uluslararası bağışıklama kriterlerinde "sıfır doz" kavramı, bir çocuğun hiç aşı yaptırmadığı anlamına gelmiyor. WHO ve UNICEF bu ifadeyi, rutin bağışıklama takviminin ve temel sağlık hizmetlerine erişimin en önemli göstergesi kabul edilen difteri, tetanos ve boğmaca (DTP) aşısının ilk dozunu alamayan çocuklar için kullanıyor. Verilere göre dünya genelinde 116 milyon bebek DTP'nin ilk dozunu alırken (yüzde 90 kapsama), 3 dozluk temel seriyi tamamlayabilen çocukların oranı ise yüzde 85 seviyesinde (110 milyon çocuk) kaldı.
Kızamık Salgınları Alarm Veriyor: 57 Ülkede Salgın Bildirildi
Rapordaki en kritik uyarılardan biri de aşı serisine başlandığı halde takibini tamamlayamayan çocuklara yönelik oldu. Yaklaşık 7,3 milyon bebeğin DTP’nin ilk dozunu almasına karşın ilk kızamık aşısına ulaşamadığı saptandı.
Bulaşıcılık oranı son derece yüksek olan kızamık hastalığında salgınların önüne geçilebilmesi için toplumda iki doz aşılanma oranının en az yüzde 95 seviyesine ulaşması gerekiyor. Küresel oranların bu hedefin altında kalması nedeniyle, raporda yıl içinde 57 ülkede büyük ölçekli ve sağlık sistemlerini zorlayan kızamık salgınlarının meydana geldiği açıklandı.
Aşıya Erişimde Coğrafi Eşitsizlik Sürüyor
UNICEF verilerine göre, dünyadaki "sıfır doz" çocukların yarısından fazlası aralarında Nijerya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Yemen, Hindistan, Endonezya, Etiyopya, Afganistan, Pakistan ve Angola'nın bulunduğu 9 ülkede kümeleniyor. Özellikle çatışma, zorunlu göç ve insani kriz bölgelerinde sağlık altyapısının zarar görmesi, soğuk zincirin bozulması ve aşı tedarik sorunları aşılama oranlarını ciddi şekilde düşürüyor.
Uzmanlar, aşıyla önlenebilen hastalıkların ve salgın risklerinin önüne geçilmesi için çocukların ilk dozdan sonra düzenli takip edilerek eksik dozlarının zamanında tamamlanmasının hayati önem taşıdığını vurguluyor.
