Yaz aylarında termometrelerin yükselmesiyle birlikte bacaklarda hissedilen ağrı, şişlik ve ağırlık hissi gibi şikayetler tıp dünyasının gündemindeki yerini koruyor. Medicana Sağlık Grubu Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Özer Selimoğlu, yüksek hava sıcaklıklarının bacak şikayetlerini neden artırdığına ve bu durumun arkasında yatan tehlikelere dair çok önemli uyarılarda bulundu. Selimoğlu, bacaklarda gün sonunda belirginleşen şişlik, yanma ve gece krampları gibi yakınmaların, toplumda genellikle sadece estetik bir kusur olarak görülen ancak aslında ciddi bir dolaşım sistemi hastalığı olan "toplardamar yetmezliği" (varis) habercisi olabileceğini vurguladı.
Sıcak Hava Kanın Kalbe Dönüşünü Yavaşlatıyor
Yüksek hava sıcaklıklarının, vücudun kendi ısı dengesini koruyabilmesi adına doğal bir savunma mekanizması olarak damarları genişlettiğini belirten Prof. Dr. Özer Selimoğlu, bu biyolojik sürecin bacaklardaki olumsuz etkilerini şu sözlerle özetledi:
"Damarların genişlemesi, özellikle bacaklardaki toplardamarlarda kanın kalbe geri dönüş yolculuğunu yavaşlatıyor. Yavaşlayan akış nedeniyle damar içerisindeki basınç tırmanıyor ve dokular arasında sıvı birikimi, yani ödem meydana geliyor. Gün sonunda ayak bileklerinde ve bacaklarda yerleşen şişliklerin en önemli mekanizması budur. Cilt yüzeyindeki damarların belirginleşmesi tek başına bir hastalık anlamına gelmez ancak buna ağırlık hissi, kaşıntı ve ağrı eşlik ediyorsa mutlaka toplardamar yetmezliği yönünden değerlendirme yapılmalıdır."
Yolculuk Sonrası "Tek Taraflı" Şişliğe Dikkat!
Hastalığın özellikle belirli risk gruplarında çok daha agresif seyrettiğine dikkati çeken Selimoğlu; uzun süre ayakta çalışanların, masa başında hareketsiz kalanların, hamilelerin, fazla kilolu bireylerin ve ailesinde varis öyküsü bulunanların yaz aylarında kırmızı alarmda olması gerektiğini söyledi. Saatler boyunca bacak kaslarının çalışmamasının kanın bacaklarda göllenmesine yol açacağını ifade eden Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı, "Özellikle uzun yolculukların ardından aniden ortaya çıkan tek taraflı bacak şişliği, bölgesel ağrı, hassasiyet ve kızarıklık gibi belirtiler hayati risk barındırabilir. Bu tür yakınmalarda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır" dedi.
Tedavi Edilmeyen Varis İleride İyileşmeyen Yaralara Dönüşüyor
Varis hastalığının temelinde toplardamarlar içindeki küçük kapakçıkların görevini yapamaması ve kanı geriye kaçırması (reflü) yattığını aktaran Prof. Dr. Özer Selimoğlu, ihmal edilen vakaların gelecekte geri dönüşü zor sağlık sorunlarına zemin hazırlayacağı konusunda uyardı. Selimoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
"Toplardamar yetmezliği aslında doğrudan dolaşım sistemini ilgilendiren kronik bir sağlık sorunudur. Tedavi edilmeyen varisler zaman ilerledikçe kronik ödeme, bacak cildinde koyulaşma ve renk değişikliklerine, deri sertleşmelerine, bacakta iyileşmeyen varis yaralarına (ülser) ve damar içi pıhtılaşma (tromboz) gibi çok ciddi tablolara yol açabilir. Bu nedenle hastalar yalnızca estetik kaygılarla değil, damar sağlıklarını korumak amacıyla uzman hekimlere başvurmalıdır. Bu yakınmaları gösteren hastaların damar haritasının Doppler ultrasonografi yöntemiyle incelenmesi, erken teşhis ve doğru tedavi planlaması açısından en kritik adımdır."
Varis ve Toplardamar Yetmezliğinin 7 Temel Belirtisi
Prof. Dr. Özer Selimoğlu'na göre bacaklarda ortaya çıkan ve kesinlikle hafife alınmaması gereken o belirtiler:
- Gün sonunda belirginleşen bacak ve ayak bileği şişlikleri
- Bacaklarda sürekli ağırlık, dolgunluk ve yorgunluk hissi
- Özellikle uykudan uyandıran şiddetli gece krampları
- Bacak yüzeyinde, özellikle damar hatlarında yanma ve kaşıntı
- Ayakta kalma süresi uzadıkça artış gösteren bacak ağrıları
- Uzun seyahatler sonrasında gelişen tek taraflı şişlik ve kızarıklık
- Ayak bileği çevresindeki cilt renginde koyulaşma ve kahverengileşme
