Belçika’daki Vlaams Instituut voor Biotechnologie ve KU Leuven bünyesinde yürütülen araştırmada, Parkinson hastalığı meyve sineği modelleri üzerinde makine öğrenimi kullanılarak incelendi.
Araştırmacılar, Parkinson hastalığını iki ana grup ve beş farklı alt gruba ayırmayı başardı.
Hareket bozuklukları ve ilerleyici nörolojik gerileme gibi belirtilerle ortaya çıkan Parkinson hastalığı uzun yıllardır tek bir hastalık olarak değerlendiriliyor. Ancak araştırmacılar, farklı gen mutasyonlarının beyinde farklı etkiler oluşturduğunu ve bunun da hastalığın biyolojik olarak birbirinden ayrılan türlere sahip olabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Farklı gen mutasyonları farklı etkiler oluşturuyor
Araştırma ekibinin başında yer alan Patrik Verstreken, klinik belirtiler açısından hastaların benzer görünmesine rağmen moleküler düzeyde önemli farklılıklar bulunduğunu söyledi.
Verstreken, Parkinson hastalarında tüm moleküler bozuklukları hedef alan tek bir ilacın bulunmadığını belirterek, bu nedenle bazı tedavilerin bazı hastalarda işe yararken diğerlerinde etkisiz kalabildiğini ifade etti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre Parkinson hastalığına bağlı ölüm ve engellilik oranı son yıllarda hızla artış gösteriyor. Kuruluş, 2019 yılında dünya genelinde 8,5 milyondan fazla kişinin Parkinson hastası olduğunu tahmin etmişti.
Makine öğrenimi ile alt gruplar belirlendi
Araştırmacılar, Parkinson hastalığıyla ilişkili 24 farklı gen mutasyonu taşıyan meyve sineklerini inceleyerek davranış değişimlerini analiz etti.
Çalışmanın ilk yazarı Natalie Kaempf, belirli sonuçlara yönelik ön kabuller olmadan çalıştıklarını ve farklı gen mutasyonlarının doğal olarak ayrı gruplar oluşturduğunu gözlemlediklerini söyledi.
Bilgisayar destekli analizler sonucunda Parkinson’un farklı genetik türlerinin belirgin biçimde ayrıştığı tespit edildi.
Alt gruplara özel tedavi geliştirilebilir
Araştırma kapsamında bazı deneysel tedaviler de test edildi. Bir alt grupta etkili olan bir bileşiğin başka bir alt grupta aynı sonucu vermediği görüldü.
Verstreken, bu bulguların gelecekte hastaların genetik ve biyolojik özelliklerine göre kişiselleştirilmiş Parkinson tedavilerinin geliştirilebileceğini gösterdiğini belirtti.
Araştırmacılar ayrıca aynı yaklaşımın, çok sayıda genetik ve çevresel faktörden etkilenen diğer karmaşık hastalıkların araştırılmasında da kullanılabileceğini ifade etti.
