SAĞLIK ANSİKLOPEDİSİ

Fazla kilolardan hemen kurtulmayı sağlayacak mucize bir yöntem bulunmuyor.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatoş Özcan, yaz mevsiminde sağlıklı ve ince kalmanız için gerekli sağlıklı beslenme yollarını anlattı.

İncecik silüetleriyle moda dergilerini süsleyen birbirinden güzel top modeller dışında kilolarından memnun insana rastlamak pek mümkün değil. Eğer siz de ne yerse yesin kilo almayan bir fiziğe sahipseniz mutlu bir azınlığın üyesi olduğunuz için şanslısınız.

Bilim adamlarına göre bu azınlık dünya nüfusunun üçte birini oluşturuyor. Nüfusun üçte ikisi ise az veya çok kiloyla ilgili sorunlarla uğraşıyor.Yaz mevsimine girdiğimiz bugünlerde fazla kilolarımız daha da büyük bir problem olarak aynalardan yansıyor. Sorunun çözümü de sağlıklı beslenme ilkelerine özen göstermede yatıyor.

Beslenme;

Canlıların gereksinim duydukları enerji ve besin öğelerini karşılamak için besin maddelerinin dışardan alınması, emilmesi, kullanılması, depo edilmesi ve dışarı atılması evrelerini içeriyor.

Uzman Fatoş Özcan´a (*) göre halk arasında rejim ya da perhiz olarak da bilinen diyet ise bazı gıdaların sınırlanması veya tamamen kaldırılması anlamında kullanılıyor.

Uzman Fatoş Özcan, "Diyet; şişman kişilerin zayıflamak istediklerinde aç kalmak, yağsız sebze veya tek tip besin tüketmek kaçamağı, veya yüksek kalorili gıdası olmayan menülere dönüştürülmüş durumda. Yaz yaklaşırken herkesin bir telaş zayıflamaya çalışması, ani kilo kaybı istekleri sağlıklı beslenmeyle çatışıyor. Çünkü kişiler yeterli ve dengeli beslenemedikleri zaman ya aşırı kilo alır ya da zayıflarlar" diyor.

İdeal bir diyet nasıl olmalı?

İdeal bir diyette günlük total enerjinin yüzde 20-30´u yağdan, yüzde 15´i proteinden, yüzde 55-60´ı da karbonhidrattan gelecek şekilde ayarlama yapılması gerekiyor. Diyetin ev halkı tarafından kabullenilmesi uyum ve uygulanabilirlik açısından önem taşıyor.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatoş Özcan, ideal diyeti şöyle tanımlıyor:

Kişinin yaş, cins, beslenme alışkanlıkları, tıbbi özgeçmişi, fiziksel aktivitesi değerlendirildikten sonra saptanan günlük enerjinin 600-1000 kalori eksiği ideal zayıflama diyetleri için öngörülür.
Kilo vermede kadınlarla erkekler arasında elbetteki fark vardır. Bu fark erkeklerin lehinedir. Erkeklerin hem bazal metabolizma hızları daha yüksektir hem de vücut yağ oranları kadınlardan daha azdır. Dolayısıyla daha çok yiyerek daha kolay kilo verebilme şansına sahiptirler.

Ne kadar kilo vermek doğru?

Gelelim ne kadar sürede, ne kadar kilo vermenin doğru olduğuna. Bu konuda Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatoş Özcan, haftada 500 gram verilmesinin doğru olduğunu düşünüyor.

Ancak şöyle devam ediyor:" Bu ideal olsa da en fazla 1 kilo verilmesi insanları motive ediyor. Çabuk sonuca ulaştırmanın dezavantajını da yaşatmıyor. Kilo vermede en önemli unsur diyet tedavisi olmakla birlikte davranış tedavisi de çok önemlidir. Kalıcı davranışlar, ne yemeli, nerede yemeli, ne zaman ve nasıl yemeli sorularının cevapları hakkında bilgilendirilen kişilerde beslenme uzmanının psikolojik motivasyonuda söz konusu ise rahatlıkla oluşturulabilir."

Fatoş Özcan, sağlıklı beslenme modelini çizerken tek gıda rejimlerinin insan metabolizmasına en zararlı rejimler olduğunun altını önemle çiziyor. 800 kalorinin altındaki diyetlerle zayıflayan insanların verdikleri kiloları kısa sürede aldıkları biliniyor. Kilo vermeye kararlıysanız unutmamanız gereken bir gerçek de mucize bir besin olmadığı. Yiyecekler yendikten sonra metabolizmada bir artış oluyor ve bunun sonunda ısı oluşuyor. Karbonhidratlar ve yağlar yüzde 6, proteinler ise yüzde 30 oranında metabolizmayı artırıyorlar.

Diyetisyen Fatoş Özcan, "Genellikle, normal bir diyette yiyeceklerin etkisi olarak harcanan en iyi miktar bazal enerjinin yüzde 10!unu geçmez. Bu oran artışı protein açısından fazla görünse de çok proteinli gıda tüketmek vücudun asid-baz dengesini bozar. Ayrıca proteinden yüksek gıdalar vücutta damar sertliği, yüksek tansiyon gibi birçok hastalığa neden olur" diye önemli bir noktayı hatırlatıyor.

(*) Acıbadem Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı
SAĞLIKLI DİYET ÖNERİSİ
(25-30 yaşındaki orta aktivitedeki kadınlar için haftalık diyet)

Sabah: 2 dilim kepek ekmeği, 1 küçük peynir veya 1 yumurta, domates, salatalık, taze biber, çay, bitki çayları, ıhlamur (şekersiz)

Ara: 1 porsiyon meyve, ya da 1 su bardağı az yağlı süt

Öğle: Tavuk (150 gram, haşlama, ızgara,) salata (bolca, 1 tabak sıvı yağlı), cacık, 4 kaşık zeytinyağlı sebze yemeği (susuz)

Ara: (ikindi) 1 porsiyon meyve, sütlü nescafe

Akşam: Etsiz sebze yemeği (1 tabak),salata bolca (1 tabak yağlı), yoğurt veya cacık
(1 kase), çorba (1 kase) veya 1 dilim kepek ekmeği.

Ara: (21:00 - 21:30) 1 porsiyon meyve

Bunlara dikkat !
1 Yemeklerden önce 1 su bardağı su için
2 Günlük 8-10 bardak su tüketin.
3 Çay, nescafe (şekersiz), bitki çayları diyet cola ve serbest
4 Öğün atlamayın
5 Günde 30-60 dakika ritmik yürüyüş yapın.

BESLENME KURALLARI
- Az ve sık beslenin
- Mümkünse yediklerinizi 3 ana öğün, 3 de ara öğüne bölün
- Bol su için, yiyecekleri iyice çiğneyin
- Nişastalı ve posalı gıdalar tüketin
- Total yağ, karbonhidrat ve protein yüzdelerini ayarlayın
- Şeker ve tuz içeren gıdaların tüketimini azaltın
- Alkollü içki tüketmeyin veya tüketimi sınırlandırın
- Fiziksel aktivite düzeyini artırın.