SAĞLIK ANSİKLOPEDİSİ

Endoskopi kıvrılabilir, ışıklı, ucunda görüntüyü yansıtan kamera bulunan bir aletle vücut içindeki boşlukların izlenmesi işlemidir. Genelde endoskopi denince en sık yapılan endoskopik işlemlerden biri olan yemek borusu, mide, on iki parmak barsağı incelenmesi anlaşılmaktadır. Tıbbi terimlerle bu işlem ÖGD, ‘ÖzofagoGastroDuodenoskopi’ veya daha kısa olarak gastroskopi olarak isimlendirilir. Üst sindirim sistemi endoskopisi (ÖGD) ülser, gastrit, mide fıtıkları, yemek borusuna asit kaçması (reflü hastalığı), bu bölgelerin iyi ve kötü huylu tümörleri, darlıkları gibi bir çok hastalığın tanısında en önemli tetkiklerdendir.

ÖGD Sırasında Neler Olacak?
Takma dişiniz, gözlüğünüz varsa çıkartmanız gerecektir. İşlem öncesi boğazınıza endoskopu yutmanızı kolaylaştıracak bir sprey sıkılacak, ayrıca damar yoluyla uygulanan bazı ilaçlar ile rahatlama (sarhoşluk durumu) sağlanacaktır. Bu ilaçlar ameliyatlardaki anestezi gibi tam bir bilinçsizlik oluşturmamakta fakat uykuya yakın bir düzeyde rahatlama sağlayarak endoskopiyi çok kolaylaştırmaktadır. Spreyin boğazda oluşturduğu şişme, yutkunamama hissi gerçek bir şişme olmayıp, 15-30 dakika içinde normale dönecektir. Uygulanan sprey veya Gastroskopi işlemi nefes almanızla ilgili bir sorun oluşturmayacaktır. İşlem sırasında kan basıncınız, kalp hızınız ve kandaki oksijen düzeyini ölçen bir monitörle izleneceksiniz. Endoskop sol yanınıza yatar pozisyonda, dişleriniz arasına verilen bir ağızlıktan ilerletilecektir. Endoskopun ilerlemesi sırasında ağrı duymayacaksınız, ancak verilen hava karın kısmında gerginlik hissetmenize neden olabilir. İşlem 5-15 dakika kadar sürmektedir.
Bazı lezyonların ve hastalıkların daha ileri incelenmesi için biyopsi dediğimiz küçük bir doku örneği alınabilmektedir. Endoskopik biyopsi tamamen ağrısız bir işlemdir, sonrasında herhangi bir rahatsızlık hissetmeyeceksiniz.


ÖGD Riskleri ve Komplikasyonları Nelerdir.?
Yıllardır uygulanan üst sindirim sistemi endoskopik incelenmesi güvenli bir işlemdir. Mide barsak delinmesi, kanama gibi komplikasyonlar çok nadir oranda görülür. Yine çok nadir olarak kullanılan sprey ve ilaçlara bağlı alerjik reaksiyonlara rastlanabilir.


ÖGD Sonrası:
İşlem sonrası sakinleştirici ilacın etkisini düzeltecek ikinci bir ilaç uygulanacak ve bir süre dinleneceksiniz. Genellikle hafif bir baş dönmesi, boğazınızda hafif ağrı olabilir. Sakinleştirici ilaç almış olduğunuz için o gün boyunca otomobil, makine kullanmamanız, alkol kullanmamanız ve önemli kararlar (yasal, ekonomik vb.) vermemeniz gereklidir. İşlemden 30-60 dk. sonrasında yemek yiyebilirsiniz.
Hazırlık
• 8 Saat aç olmanız gereklidir.
• Refakatçı ile gelmelisiniz ancak refakatçı işlem esnasında yanınızda bulunmayacak, işlem sonunda size eşlik edecektir.
Genel Bilgiler
• İşlem sırasında yapılan ilacın etkisiyle refleksleriniz zayıflayacağından, işlemden sonra gün boyunca araba kullanmamanız gereklidir.
• Endoskopik işlemlerde bir tetkiktir ve doktor istemi olmadan yapılmamaktadır. Bu nedenle mutlaka doktor isteğinizin olması gerekmektedir.
• Endoskopi işleminizin yapılacağı gün başka bir tetkikinizin olup olmadığı önemlidir. Çünkü endoskopi ve bazı işlemler birbirini etkileyebilir. Örneğin; Tüm Batın USG, Tomografi ve MR’ ı, Üriner Sistem USG, Alt Batın USG gibi su içmenizi gerektirecek tetkikler Gastroskopi ile aynı gün yapılmamalıdır. Bu işlemlerde su içmeniz gerektiği için işlem sonrası mideniz su dolu olacaktır. Bu nedenle Gastroskopi çekimi enasında bulantınız olabilir. Eğer Gastroskopi sonrası bu işlemleri yaptırmak isterseniz Gasroskopi esnasında mideye verilen hava tetkikleri etkileyebilir.
• Üst Batın USG gibi su içmenizi gerektirmeyecek USG tetkikleri Gastroskopi ile aynı gün yapılabilir. Ancak böyle tetkiklerinizi Gastroskopiden önce yaptırmanız gerekmektedir.
• İşlem esnasında sakinleştirici ilaç yapılacağından, Eforlu EKG gibi tetkiklerinizi mutlaka Gastroskopiden önce yaptırmanız gerekmektedir.
• Eğer diyabet hastası iseniz ise ve insülin yada oral diyabet ilaçları kullanıyorsanız Gastroskopi günü kesinlikle insülininizin sabah dozunu yapmamanız gerekmektedir. İşlem sonrası ilacınızı alabilir, insülininizi yapabilirsiniz.
• Eğer kanı sulandırıcı ilaçlar kullanıyorsanız (Aspirin, Coumadin vb.) ilaçlarınızı 2 gün önceden kesmeniz ve mutlaka bu ilaçlarınız ile ilgili olarak sizi takip eden doktorunuza danışmalısınız.

Üst Sindirim Sistemi Endoskopisine (ÖGD) Nasıl Hazırlanacaksınız?
Üst sindirim sistemi incelenmesi ayaktan yapılan bir tetkiktir (Kanama ve hastanın genel durumunun bozuk olması durumunda hastanede yatarken de uygulanabilir.).
İşlemden en az 6-8 saat öncesinden bir şey yememek ve içmemek gerekir. Az miktarda gıda artığı bile görüntüyü etkileyebileceğinden, özellikle buna çok dikkat edilmelidir. Doktorunuza almakta olduğunuz ilaçlar (özellikle Aspirin, Coumadin), ilaç alerjiniz ve geçirdiğiniz mide operasyonları hakkında bilgi veriniz.