BİTKİ ANSİKLOPEDİSİ

Diğer İsimleri : Kara mürver, Şifalı mürver, Terleme çayı, Patlangıç, Sambucus, Elder Sureau

Botanik Bilgi :  Hanımeligiller familyasındandır. Mürver 3-10m arasında bazen çalı, bazen bir ağaç şeklinde olabilir. 20 kadar ağaç, çalı ya da otsu bitki türünün ortak adı Mürver’dir. Yaprakları genellikle iki çift ve bir tek olmak üzere beş parçadan oluşur ve her parça oval, kenarları çok hafif kertikli ve hafif kalkık yeşil renkli ve kısa saplıdır. Çiçekleri oldukça küçük olup; beyaz, sarımsı ya da bazen açık pembe renkli ve keskin kokulu küçük çiçekleri yayvan şemsiye ya da salkım biçimi oluşturarak açar. Çiçekleri olgunlaşınca 6-10 mm. çapında yuvarlak ve parlak siyah renkli meyvelere dönüşür. Meyvelerin içinde kan kırmızısı meyve özü ve uzunca oval biçimli 3-4 tane tohum bulunur. Ormanlık alanların funda toprağını seven kara mürver, döktüğü tohumlarıyla çoğalır.

Yetiştirildiği Yerler : Mürver ağacı dikildikten sonra hiçbir özene ihtiyaç duymaz ve kendiliğinden gelişir. Türkiye’nin Akdeniz bölgesi hariç her yöresinde yetiştirilebilir.Toplanması-Saklanması :Çiçekleri Haziran ve Temmuzda meyveleri ağustos ve eylül yaprakları Nisan’dan Temmuz’a kadar toplanıp kurutulabilir. Gölge yerde olabildiğince çabuk kurutulmalıdır.

Bilinen Bileşimi : Kara mürverin çiçekleri uçucu ve sabit yağ, yapışkan bitki sıvısı, reçine, tanen ve şekerler ile samburgin ve rutin adı verilen alkaloitleri içerir. Bitkinin meyvesinde doğal şekerler, meyve asitleri, tanen, C ve P vitamini, boya pigmentleri ile eser oranda uçucu yağ bulunur. Mürverin kabukları da tanen, reçine, alkaloit ile valeriyen asidini içermektedir.

Kullanıldığı Yerler :  Meyvenin özü bazı yerlerde şarabı renklendirmekte ve bitkinin gövde ve dalları iplik makarası yapımında kullanılır.                                    

Faydaları :

Yaprak ve Çiçeğinin Faydaları :

Müshildir.

İdrar söktürücüdür.

Balgam söktürücüdür.

Göğsü yumuşatır.

Terletici etkisi bulunup grip, üşütme, nezle, soğuk algınlığını geçirme etkisi vardır.

Kullanım Şekli : Kuru çiçek ve kuru ya da yaş yapraklarının karışımından 2 tatlı kaşığı alınıp 1 bardak kaynar suda 10 dakika süreyle demlendirilir. Böylece elde edilen çaydan günde üç kez birer bardak içilir.

Kabuğunun Faydaları :

Müshil etkisi göstermektedir.

Kusturucu etkisi vardır.

İdrar söktürür.

Dıştan kullanıldığında cildi yumuşatıcı ve yara iyileştiricidir.

Kullanım Şekli : Bitkinin gövde kabukları kuru ya da taze yapraklarıyla karıştırılıp parçalanır. Bu karışımdan 2-3 tatlı kaşığı alınıp 1 bardak suda kaynama noktasına kadar ısıtılır. Ateş kısılıp 10-15 dakika daha ısıtma işlemi sürdürülerek elde edilen dekoksiyon, günde iki kez birer bardak olarak içilir. Cildi yumuşatıcı ve yara iyileştirici olarak dıştan uygulanır.